صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در پرونده ای حقوقی حکم غیابی صادر شده است. بعد از صدور حکم غیابی محکوم علیه فوت کرده است. اولاً، آیا ورثه حق واخواهی دارند؟ ثانیاً، آیا ورثه محکوم خواهند شد یا مورث؟
نظر هیئت عالی
مطابق ماده 305 قـانون آیـین دادرسـی دادگـاههـای عمومی وانقلاب در امور مدنی، محکومٌ علیه غایـب حـق دارد بـه حکـم غیـابی اعتراض و واخواهی کند با فوت محکومٌ علیه، این حق به وراث کـه مـن جملـه قـائم مقـام قانونی وی هستند منتقل میشود و وراث میتوانند در مهلت واخواهی مندرج در مـاده 306 قانون مذکور از حکم غیابی صادره واخواهی کنند. در صورت واخواهی، دادگـاه بـه دلایـل واخواه رسیدگی به اقتضای امر، یا دادنامه واخواسته را تأیید میکند و یا واخـواهی واخـواه را وارد تشخیص و رأی غیابی را فسخ و به رد دعوای واخوانده رأی صـادر میکنـد بـه هـر تقدیر احکام قطعی دادگاه ها نسبت به محکومٌ علیه و قائم مقـام قـانونی آنـان لازم الاتبـاع و لازم الاجراست.
نظر اتفاقی
در پاسخ به سؤال و در مورد شق اول آن، همکاران به اتفاق عقیده دارند که ورثه به قائم مقـامی مورث میتوانند دعوا را تعقیب کرده و اعتراض کنند و دادگاه به واخـواهی رسـیدگی کـرده و رأی غیابی را تأیید و یا نقض خواهد کرد. لذا اگر دادگاه حکم غیابی را تأیید کند و محکومیت مورث صادر شود محکومیت جزو دیون مورث بوده و از ماترک متوفا وصول خواهد شد. در پاسخ به شق دوم سؤال همکاران به اتفاق اعتقاد دارند که در واخواهی، دادگاه فقط در مـورد دادنامه قبلی اظهارنظر میکند و نه درخصوص طرفین که چه کسی محکوم خواهد شد (مورث یا وارث).