صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در پایان مدت اجاره، مستأجر با ارسال اظهارنامه، آمادگی خود را برای تخلیه مورد اجاره، اعلام نموده و بیان داشته که با دریافت مبلغ ودیعه، حاضر به تخلیه مورد اجاره میباشد، درحالیکه موجر پاسخی نداده و مبلغ ودیعه را پرداخت ننموده است. در ادامه پس از یک سال، موجر اجرتالمثل ایام تصرف را مطالبه کرده است؛ بنا به مراتب با توجه به عدم پرداخت مبلغ ودیعه از سوی موجر همچنین ارسال اظهارنامه از سوی مستأجر و اعلام آمادگی وی برای تخلیه، موجر برای دریافت اجرتالمثل استحقاق دارد؟
نظر هیئت عالی
با توجه به اینکه قانونگذار در ماده 4 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376، تخلیه مورد اجاره را منوط و متوقف بر تأدیه قرضالحسنه، ودیعه و ... به مستأجر نموده و در فرض سوال مستأجر به طریق قانونی ارسال اظهارنامه آمادگی خود را به تخلیه اعلام کرده لیکن موجر اقدامی به عمل نیاورده است؛ لذا مأذون بودن تصرف مستأجر بر ملک استصحاب میشود و بر این مبنا موجر نسبت به ایام تصرف بعد از انقضاء عقد اجاره؛ استحقاق اجرتالمسمی را خواهد داشت.
نظر اکثریت
تصرف مستأجر بر مورد اجاره بر مبنای عقد اجاره میباشد و ید وی بر مورد اجاره، امانی بوده و مأذون از طرف موجر است. از آنجا که مطابق ماده 4 قانون روابط موجر و مستأجر سال 1376، تخلیه مورد اجاره، منوط و متوقف بر تأدیه ودیعه یا دیون مالی مستاجر میباشد و در فرض سوال نیز موجر با وجود دو بار اظهارنامه از سوی مستأجر، ودیعه را پرداخت ننموده است؛ لذا با لحاظ ماده 501 قانون مدنی، تصرف مستأجر بر ملک، مأذون میباشد و موجر صرفاً میتواند اجرتالمسمی دریافت نماید و برای دریافت اجرتالمثل استحقاق ندارد چه اینکه؛ اجرتالمثل، ناظر به غصب است و چون موجر به اظهارنامه مستأجر پاسخ نداده و تخلیه مورد اجاره را درخواست نکرده است؛ لذا دعوای مطالبه اجرتالمثل مسموع نبوده و موجر باید دعوای مطالبه اجرتالمسمی مطرح نماید.
نظر اقلیت
چون مدت اجاره منقضی شده است و مستأجر همچنان در ملک تصرف دارد؛ لذا موجر میتواند از مستأجر اجرتالمثل دریافت نماید چه اینکه، پس از انقضای مهلت اجاره، تصرفِ مستأجر بر مورد اجاره بدون اذن موجر، توجیه قانونی ندارد اما اجرتالمثل باید به میزان حداقل بین اجرتالمثل و اجرتالمسمی در نظر گرفته شود.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 337 قانون مدنی | ماده 494 قانون مدنی | ماده 4 قانون روابط موجر و مستاجر (1376) | ماده 501 قانون مدنی