صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخصی ملک خود را به موجب سند رسمی در رهن بانک قرار داده و سپس آن را با تنظیم سند عادی به شخص ثالثی فروخته است . خریدار دادخواستی به خواسته الزام به تنظیم سند رسمی علیه فروشنده و بانک در دادگاه مطرح نموده است . فروشنده بیع را قبول دارد و بانک نیز اظهار می دارد ملک در رهن است و برای بانک تفاوتی نمی کند چه کسی راهن باشد . ۱- بیع انجام شده چه وضعیتی دارد ؟ (صحیح، باطل، غیرنافذ و غیره) ضمن بیان نظرات مختلف در این ارتباط، نظریه خود را به نحو مستدل بیان کنید. آیا احکام معامله فضولی بر بیع انجام شده قابل تطبیق است؟ چرا؟
نظر هیئت عالی
فروش یا صلح مال مرهونه از حیث وضعیت، عدم نفوذ است و در فرض سؤال که بانک مرتهن اعلام کرده تفاوتی نمی کند که چه کسی راهن باشد، با توجه به ماده 793 ق.م حقوق وی نسبت به مال مرهونه محفوظ است و واگذاری نیز نافذ و صحیح است.
نظر اکثریت
با عنایت به اینکه حقی که بانک نسبت به مرهونه دارد یک حق عینی است و با حفظ حقوق مرتهن بیع صحیح میباشد.
نظر اقلیت
عده ای معامله را غیر قابل استناد بین فروشنده و خریدار میدانند و رأی وحدت رویه نیز معامله را غیر نافذ دانسته است زیرا معامله خلاف حقوق مرتهن می باشد تا زمانی که آنرا تنفیذ نماید.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 56 قانون اجرای احکام مدنی | ماده 704 قانون مدنی