صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخص (الف) که ممنوع¬المعامله بوده و حق نقل و انتقال اموال خود را به هر عنوان اصالتاً یا وکالتاً به غیر نداشته است وکالت رسمی در مورد فروش ملک خود به شخص (ب) داده است ودر ذیل وکالت¬نامه مذکور ضمن عقد خارج لازم حق عزل وکیل را از خود سلب کرده است شخص (ب) با استفاده از این وکالت¬نامه و با توجه به اینکه حق توکیل به غیر را داشته کلیه اختیارات وکالت¬نامه رسمی را به شخص (ج) واگذار کرده است و در این بین شخص (الف) فوت کرده است و شخص (ج) با استفاده از این وکالت¬نامه و بعد از فوت (الف) ملک مورد نظر را به نام خود منتقل کرده است. توضیح اینکه بعد از فوت (الف) شخص (ب) وکالت¬نامه رفع ممنوعالمعامله بودن (الف) را ارائه کرده است که تاریخ رفع ممنوع¬المعامله بودن (الف) مربوط به بعد از فوت وی است. حال سؤال این است: 1ـ آیا با توجه به اینکه مالک اولیه ممنوع¬المعامله بوده است عقد وکالت اولیه صحیح است؟ 2ـ آیا با فوت موکل، وکالت¬نامه اولیه از بین می¬رود؟ (با توجه به اینکه شخص (الف) ضمن عقد خارج لازم حق عزل وکیل را از خود سلب کرده است). 3ـ آیا انتقال ملک توسط (ج) صحیح است؟
نظر هیئت عالی
بند اول ماده 662 قانون مدنی ناظر به توانایی قانونی و اهلیت است و چون ممنوع¬المعامله از تصرف در امور خود ممنوع است؛ لذا نمیتواند به دیگران وکالت دهد. در عین حال همان¬گونه که در اتفاقنظر، اعلام شده با فوت وکیل، وکالت منفسخ است و اقدامات وکیل بعد از فوت موکل نافذ نیست. به این ترتیب نظریه اعلامی تأیید می¬شود.
نظر اتفاقی
قسمت 1ـ وکیل همان اختیاراتی دارد که اصیل دارد؛ لذا چنانچه اصیل ممنوع¬المعامله بوده انجام بیع از طریق وکالت صحیح نبوده است. قسمت 2ـ با فوت وکیل وکالت منفسخ است. قسمت 3ـ انتقال ملک توسط وکیل بعد از فوت نافذ نیست.