صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
الف چکی در وجه حامل به مبلغ صد میلیون تومان صادر و به ب ارائه نموده است. ب چک را به جهت خرید مالی به ج منتقل نموده است و با توجه به وصول نشدن چک در سررسید، ج دادخواست جهت مطالبه وجه آن بهطرفیت الف به عنوان صادرکننده و ب به عنوان ظهرنویس را تقدیم داشته است. الف در دفاع مدعی گردیده است که قبل از انتقال چک توسط ب به ج نیمی از وجه آن را به ب پرداخته و برائت ذمه حاصل نموده است. با فرض صحت ادعای الف مبنی بر پرداخت نیمی از وجه چک به ب با وصف عدم قید مراتب در متن یا ظهر چک و عدم اطلاع ج از این امر، ج مستحق مطالبه چه مقدار از وجه این چک خواهد بود؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال، نظریه اکثریت مورد تأیید هیأت عالی است؛ زیرا صرف پرداخت بخشی از وجه چک بدون درج در متن چک از سوی صادرکننده یا ظهرنویس، مانع مسئولیت صادرکننده نسبت به پرداخت کل وجه چک در قبال دارنده با حسننیت نمیباشد.
نظر اکثریت
ج به عنوان دارنده با حسننیت مستحق مطالبه کل وجه چک میباشد و دفاع الف مبنی بر اینکه نیمی از وجه چک را پرداخته است بر فرض صحت نیز نسبت به دارنده با حسننیت موثر نیست؛ بلکه، به اقتضاء رفتار متعارف اشخاص در جامعه نامبرده موظف بوده با پرداخت هر میزان از وجه چک به ب مراتب را در متن یا ظهر چک درج مینموده است و با عدم درج بر علیه خود اقدام نموده و ایرادش نسبت به دارنده ثالث با حسننیت مسموع نیست. النهایه اینکه الف پس از پرداخت میتواند به جهت دارا شدن بلاجهت، مبلغ پرداختی به ب را به موجب دادخواستی از او مطالبه نماید.
نظر اقلیت
با پرداخت هر میزان از وجه چک و احراز آن توسط دادگاه برائت ذمه برای صادرکننده حاصل میگردد و قید یا عدم قید مراتب پرداخت بخشی از وجه چک در متن یا ظهر چک به لحاظ ثبوتی مؤثر در امر نیست بلکه تنها تأثیر آن در اثبات امر است که اگر مراتب در متن یا ظهر چک قید نشده باشد بار اثبات اینکه بخشی از مبلغ چک پرداخت شده است با صادرکننده خواهد بود.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 3 قانون صدور چک