صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آپارتمانی پیشفروش میشود و دارای ده واحد مسکونی میباشد، ده نفر به تفکیک هرکدام از واحدهای مذکور را خریداری میکنند، فروشنده در تمامی مبایعهنامهها تعهد به نصب آسانسور مینماید، پس از پایان کار و در مهلت مقرر قانونی اقدام به نصب اسانسور نمینماید، سه نفر از خریداران علیه وی طرح دعوا نموده و الزام به انجام تعهد را خواستار میشوند و رأی قطعی مبنی بر الزام وی به انجام تعهد یعنی نصب آسانسور صادر میشود، در همین اثناء یکی از خریداران دیگر واحد خریداری شده از سوی خویش را به نفر ثالث میفروشد و در فروشنامه تعهد به نصب آسانسور مینماید با توجه به عدم نصب اسانسور از سوی فروشنده اولیه، خریدار فعلی علیه خریدار اولیه طرح دعوا مبنی بر انجام تعهد و نصب آسانسور مینماید و رأی قطعی صادر میشود، رأی قطعی مبنی بر الزام خریدار اولیه به نصب آسانسور. حال سوال اینجاست: 1) اولیه میتواند علیه فروشنده اولیه طرح دعوی مبنی بر الزام به انجام تعهد نماید، در صورتیکه دیگر مالکیت بر واحد مسکونی ندارد؟ 2) در فرض سوال دو نفر محکوم به نصب اسانسور شدهاند چه فردی باید ان را اجراء کند، ایا این دو رأی در تعارض با یکدیگر نیست؟ 3) در صورت محکومیت فردی به انجام یک تعهد خاص آیا دادگاه میتواند فرد دیگری را به انجام همان تعهد محکوم کند؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال: 1- خریدار اولیه که خود محکومعلیه دعوی خریدار دوم قرار گرفته با توجه به ذینفع بودن میتواند الزام سازنده (متعهد اصلی) را به نصب آسانسور بخواهد. 2- احکام محکومیت صادر شده مبنی بر الزام سازنده (متعهد اصلی) و یکی از خریداران (خریدار اول که در قبال خریدار دوم متعهد به نصب آسانسور شده است.) به نصب آسانسور در تعارض با یکدیگر نیستند و به صورت موازی قابلیت اجرا دارند. 3- با توجه به اینکه موضوع تعهد قائم به شخص نمیباشد؛ لذا امکان انجام تعهد توسط فرد دیگر وجود دارد؛ لیکن افعالی که قائم به شخص باشد، امکان محکومیت دو یا چند نفر یا فرد دیگر وجود ندارد.
نظر اکثریت
پاسخ سوال 1- با انتقال قرارداد، کلیه تعهدات و حقوق قرارداد منتقل میشود لذا خریدار اول با انتقال دیگر حقی برای طرح دعوا ندارد. پاسخ سوال 2- در تعارض نمیباشد زیرا در هر دو پرونده بر اساس مندرجات آن رأی صادر شده است. پاسخ سوال 3- باید قائل به تفصیل شد: 1- در خصوص افعالی که قائم به شخص نمیباشد میتوان دو نفر را به یک فعل محکوم کرد و محکومیت یک نفر منافاتی با محکومیت فرد دیگر ندارد. 2 – در خصوص افعالی که قائم به شخص میباشد امکان محکومیت دو نفر به انجام یک فعل نیست.
نظر اقلیت
پاسخ سوال 1- میتواند طرح دعوا کند چون بر اساس قرارداد حقی برای وی ایجاد شده است. 2- در تعارض نمیباشد زیرا در هر دو پرونده بر اساس مندرجات آن رأی صادر شده است. 3- امکان محکومیت دو نفر به انجام یک فعل اساساً امکانپذیر نیست چراکه در صورت محکومیت یک فرد به انجام یک فعل، محکومعلیه موظف به انجام آن میباشد و در صورت عدم انجام آن، محکومله حق دارد معامله را فسخ کند یا آنکه شرط را خودش انجام داده و هزینههای آن را از محکومعلیه دریافت دارد.
مبحث
مستندات قانونی
بند 2 ماده 292 قانون مدنی | ماده 219 قانون مدنی | ماده 231 قانون مدنی | ماده 237 قانون مدنی