صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه شخصی چک صیادی صادر نماید و پس از صدور آن نسبت به ثبت آن در سامانه صیاد اقدام ننماید آیا دارنده چک میتواند از مزایا و امتیازات چک که در قوانین برای آن لحاظ شده برخوردار شود؟ چنانچه بانک به لحاظ عدم ثبت آن گواهینامه عدم پرداخت صادر ننماید آیا به سند صادره، چک، اطلاق میشود؟ آیا رفتار صادر کننده چک با علم به قصد وی مبنی بر عدم ثبت آن دارای عنوان مجرمانه میباشد؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال، اگر چک صیادی در سامانه صیاد ثبت و تایید نشود، چک تجاری محسوب نشده و از مزایای تجاری بودن برخوردار نمیباشد؛ بلکه به عنوان سند عادی دعوی مطالبه وجه آن قابلیت استماع دارد.
نظر اکثریت
این سند تجاری تلقی نمیشود و از مزایای سند تجاری برخوردار نمیباشد چون اولاً قانونگذار در قانون صدور چک پیش بینیهایی داشته تا چک بلامحل صادر نشود لذا قانون تجارت را نمیتوان بدون توجه به قانون صدور چک مورد توجه قرار داد هرچند قانون تجارت در مورد شکلی بودن چک شرایطی را بیان نمود اما به لحاظ ماهوی باید قانون صدور چک محل توجه قرار گیرد که آخرین اراده قانونگذار میباشد. ثانیاً، ترتیب اثر دادن چک بدون ثبت در سامانه امری خلاف قانون میباشد. ثالثاً، حفظ اسناد تجاری مهم میباشد و به صرف استدلال مبنی بر حمایت از دارنده، نمیتوان این مهم را نادیده انگاشت و دارنده میبایست توجه لازم را داشته باشد. رابعاً، و در خصوص متحدالشکل بودن چک، باید اشاره گردد این امر فقط مرحلهای از صدور چک بوده و در طول هم هستند و ثبت هم از شرایط صدور چک میباشد و تا وقتی ثبت نگردد سند تجاری تلقی نمیشود. خامساً پیرامون وصف بزهکارانه این عمل، موضوع به جهت فقدان وصف کیفری، عدم احراز ارکان بزه، عدم مطابقت با مواد قانونی و توجه به اصل جرم زدایی، فاقد وصف بزهکارانه میباشد.
نظر اقلیت
چک که به صورت متحدالشکل صادر میشود را نمیتوان سند تجاری ندانست، لذا تجاری بوده اما از مزایای تجاری بودن برخوردار نمیباشد. مضافاً قانون صدور چک مقرره شکلی داشته فلذا به لحاظ ماهوی نمیتوان این برگه را سند تجاری ندانست.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 3 قانون صدورچک