صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
فردی از طریق سایت دیوار فروش خودروی سالم و بدون عیب و با کارکرد معین را اگهی مینماید. در زمان ملاقات فروشنده و خریدار و در هنگام بازدید خودرو توسط خریدار، فروشنده جهت اطمینان خاطر شاکی از سلامت فنی و ظاهری خودرو با فردی که به ظاهر کارشناس است تماس میگیرد و شخص کارشناسنما با در دست داشتن یک سری وسایل مربوط به تشخیص عیوب ماشین و بعضا با برتن داشتن لباسهای مربوط به شرکتهای خودروسازی در محل حاضر میشود و خودرو را بازدید مینماید و به خریدار اطمینان میدهد خودرو سالم است و برگهای به عنوان نظریه کارشناسی تنظیم و به خریدار تحویل میدهد. متعاقب آن خریدار با فروشنده مبایعهنامه یا وکالتنامه تنظیم مینماید و بعد از پرداخت ثمن معامله و تحویل خودرو متوجه میشود خودرو معیوب است. آیا رفتار فروشنده و فرد کارشناسنما و شخص آگهیدهنده جرم محسوب میشود؟
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت که رفتار ارتکابی را متقلبانه محسوب نمودهاند و از مصادیق جرم کلاهبرداری میدانند صائب است.
نظر اکثریت
اکثریت قائل به تحقق جرم و وقوع بزه کلاهبرداری بودند. این عملیات نوعاً متقلبانه محسوب میشود و مجموع اعمال ارتکابی متقلبانه است. تعداد زیاد پروندههای ارجاعی با این موضوع نشان از فریبنده بودن عملیات است چون همراه با صحنهسازی است؛ تقصیر بزهدیده دلیلی بر متقلبانه نبودن عملیات ارتکابی نیست. کلاهبردار از حس طمع خریدار سوءاستفاده مینماید. این عملیات یک دروغ ساده نیست. خیلی از مواقع افراد باهوش هم فریب میخورند پس عملیات نوعاً متقلبانه است و صرف تنظیم مبایعهنامه دلیلی بر عدم تحقق بزه و حقوقی بودن موضوع نیست. مجموعه عملیات از آگهی خودرو، آوردن کارشناس جعلی و ... نوعاً متقلبانه محسوب میشود. شخص با قصد و سوءنیت، نظم معاملات را برهم میزند و این عملیات خدشه به نظم عمومی معاملات است. تکرار عمل و دسته جمعی انجام دادن، نشاندهنده مانور متقلبانه است. عدم رعایت اقدامات احتیاطی خریدار نافی مانور متقلبانه متهمین نیست.
نظر اقلیت
عمل ارتکابی جرم نیست. دو معیار برای مانور متقلبانه وجود دارد: معیار نوعی و معیار شخصی؛ طبق عرف بازار، باید خودرو توسط کارشناس بیطرف کارشناسی شود این یک معیار نوعی در عرف بازار کنونی است. سایت دیوار هشدار میدهد که شخص در معامله مراقبت نماید. اختلاف در قیمت یک اختلاف حقوقی محسوب میشود و جرم نیست. این عملیات یک نوع بازار گرمی است و مانور متقلبانه محسوب نمیشود؛ خریدار باید از عرف بازار خودرو و خرید و فروش آگاهی داشته باشد. اصل بر برائت است. اگر شاکی احتیاطهای لازم و حداقلی را انجام میداد و فریب میخورد کلاهبرداری محسوب میشود ولی اگر احتیاطهای حداقلی را انجام نداده باشد جرم نیست.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء اختلاس و کلاهبرداری