صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه مال منقول (لوازم خودرو) به مزایده گذارده شود و کارشناس در ارزیابی با توجه به اشتباه در اعداد و ارقام، ابتدا مال را ۱۱۲ میلیون تومان تعرفه و ارزیابی نماید و مزایده برگزار شده و ده درصد هم توسط برنده مزایده پرداخت شود اما در این مرحله کارشناس با ایراد به برنده مزایده اظهارنظر کند که با توجه به اشتباه در محاسبه، مبلغ ۱۰۵ میلیون صحیح است آیا باید مجدداً مزایده برگزار شده یا بالنسبه از قیمت خریداری شده کسر و مزایده صحیح خواهد بود؟
نظر هیئت عالی
با توجه به اینکه امر مزایده با انجام تشریفات قانونی برگزار شده و در فرایند اجرای آن طرفین اعتراضی نیز به ارزیابی لوازم خودرو بعمل نیاورده اند؛ بنابراین مزایده صحیح و غیر قابل ابطال است؛ لیکن در صورتی که بخشی از مورد مزایده در هنگام تحویل موجود نباشد یا قبل از تحویل تلف شده باشد، براساس قاعده فقهی «تلف المبیع ...»، از مال محکوم علیه یا مالک اولیه مال مورد مزایده تلقی و امر مزایده نسبت به کسری مال باطل و بلا اثر است.
نظر اکثریت
مزایده فرآیندی است برای فروش اموال منقول و غیر منقول به فرد یا افرادی که بیشترین قیمت را پیشنهاد دهند و تشریفات مزایده به موثر و غیر موثر تقسیم می شود. در مانحن فیه ارزیابی صورت گرفته و ابلاغ نیز شده است طرفین اعتراضی نکرده اند و خریدار مال منقول را خریده است حال در مرحله ی تحویل تعدادی کم شده است بنابراین آنچه مقصود از بیع بوده حاصل و اوصاف اساسی آن از جمله معلوم بودن عوضین، ایجاب و قبول، نشر آگهی و اعلام عمومی انجام شده است لذا تشریفات موثر رعایت شده است و تشریفات دیگر در مورد کم یا زیاد شدن اموال اعلامی در اصل مزایده تاثیری ندارد، همانند آنکه ده اسب با رعایت تشریفات به مزایده گذاشته شود، در روز مزایده و قبل از تحویل به برنده، یکی از آنها تلف شود حال براساس قواعد فقهی تلف مبیع قبل قبض از مال بایع است ولکن مزایده نسبت به سایر اسبها صحیح است؛ بنابراین بالنسبه با کسر مبلغ ارزیابی شده مال منقول تحویل خریدار شده و مزایده صحیح است.
نظر اقلیت
با توجه به معنای مزایده که اعلان عمومی با تعرفه دقیق مال مورد مزایده از طریق تشریفات مذکور در قانون می باشد، و اطلاع از نوع، تعداد و کیفیت و ارزش اموال که در آگهی منتشر شده و در معابر الصاق می گردد در تمایل افراد در حضور و درخواست مبلغ بیشتر برای خرید نقش اساسی خواهد داشت و تفکیک تشریفات به موثر و غیر موثر چندان مبنای قانونی نداشته و تشریفات قانون اجرای احکام مدنی آمره بوده و رعایت آن الزامی است، لذا با توجه به فلسفه و حکمت مزایده، و اینکه عوضین در بیع باید کاملا معلوم باشد که این هر دو در مانحن فیه مفقود است، مزایده مذکور فاقد وجاهت قانونی و مردود است.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 113 قانون اجرای احکام مدنی | ماده 73 قانون اجرای احکام مدنی