صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
مالک دو واحد آپارتمان یکی از دو واحد را به آقای الف واگذار و سپس در رهن بانک قرار میدهد. چون وام را پرداخت نمیکند با بانک توافق و ابتدا فک رهن و سپس به بانک صلح میکند. واحد دوم را ابتدا به رهن بانک سپس به ب انتقال و چون وام را نمیپردازد با بانک توافق و ابتدا فک رهن و سپس با صلح به بانک واگذار میکند. آیا در معامله انتقال مال غیر میباشد و به هریک از الف و ب درصورت انتقال مال غیر، باید ملک ردشود یا قیمت در معامله دوم؟
نظر هیئت عالی
رفتار متهم که پس از فروش ملک به دیگری مبیع را در رهن بانک قرار داده از مصادیق ماده 2 قانون مجازات اشخاصی که مال غیر را به عوض مال خود معرفی مینمایند، میباشد و مجازات آن براساس ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری تعیین میشود. با توجه به اینکه در رهن قرار دادن ملک دیگری انتقال محسوب نمیشود؛ لذا مشمول قانون راجع به انتقال مال غیر نیست و چنانچه شخصی ملک خود را به دیگری رهن داده و بدون اذن مرتهن و آگاه نمودن خریدار ملک را به وی منتقل کند درصورتیکه رهن و فروش بهصورت رسمی باشد از مصادیق معامله معارض موضوع ماده 117 قانون ثبت اسناد و املاک کشور محسوب و چنانچه انتقال رسمی نباشد با جمع شرایط قانونی میتواند از مصادیق کلاهبرداری محسوب گردد.
نظر اکثریت
در معامله دوم چون بانک فک رهن کرده و حقوق رهن آن از بین رفته است؛ لذا با صلح فروشنده با بانک، انتقال مال غیر صورت گرفته است لذا باید ملک به الف و ب رد شود. درخصوص حق رهن بانک باید طبق حقوق رهنی پیش میرفت نه اینکه با فروشنده که مالک نیست، صلح مینمود.
نظر اقلیت
در معامله با الف چون در رهن قراردادن ملکِ در رهن بانک، معامله معارض است؛ لذا انتقال مال غیر واقع و باید ملک به الف برگردد اما در معامله دوم نباید ملک در رهن را بدون اطلاع واگذار میکرد و معامله دارای عیب میباشد.