صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
مالک، ملک خود را که منافع آن را به دیگری در قالب سرقفلی واگذار کرده و مستأجر، مالک سرقفلی است، به عنوان وثیقه در قبال اخذ وام در رهن بانک قرار داده است. بانک پس از سررسید وام، ملک را به تملیک خویش درآورده است. پیرو این اقدام، تخلیه ید مستأجر خواسته شده است. آیا تخلیه ید مستأجر از لوازم تملیک است؟ به عبارتی بانک می¬تواند به دلیل تملیک ملک مذکور، تخلیه ید مستأجر را درخواست کند؟
نظر هیئت عالی
نظر به اینکه نقل و انتقال ناشی از اجرای تعهد رهنی و تملک ملک توسط بانک نمی¬تواند هیچ¬گونه خدشه-ای به حقوق مکتسبه مستأجر وارد کند و مالک جدید نیز هیچ¬گونه امتیازی بیش از آنچه مالک سابق داشته است را ندارد و قائم¬مقام مالک سابق محسوب می¬شود؛ لذا مالک جدید صرفاً همان حقوقی را که مالک اولیه در قبال مستأجر داشته است، می¬تواند اعمال کند. به این مفهوم که چنانچه شرایط مندرج در قرارداد اجاره سابق، مستلزم حق تخلیه در مقطع زمانی خاص برای مالک فعلی بوده، مالک جدید نیز می¬تواند همان حق را اعمال کند و نه بیشتر. بنابراین، اتفاقنظر منعکس در نشست قضایی خراسان شمالی مورد تأیید است.
نظر اتفاقی
چون مستأجر مالک منافع است و اقدام بانک به حقوق وی خلل وارد می¬سازد. بنابراین تا انقضای مدت اجاره، تقاضای تخلیه ید از جانب مالک جدید مسموع نخواهد بود و قراردادها به قوت خویش باقی خواهد بود.