صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخصی وارد مغازه ساعت فروشی میشود و سه عدد ساعت میخرد و با اعلام اینکه من پسر فلان فوتبالیست قدیمی معروف هستم و یک عکس نیز از فوتبالیست را به فروشنده نشان میدهد و به وی میگوید کارت عابر بانک من در منزل جامانده است و چون آخر وقت بوده، فروشنده میگوید بیا تا با هم برویم و من را به منزلم برسان تا کارت بانکی را از منزل بیاورم و پول شما را پرداخت نمایم و سوار ماشین میشوند و با هم میروند و زمانی که سر کوچه میرسند شخص خریدار پیاده میشود و داخل کوچه شده و سپس متواری میشود؛ چه عنوان مجرمانهای به رفتار وی صادق میباشد؟
نظر هیئت عالی
همین که فروشنده ساعتها را به خریدار تحویل داده و در تصرف وی به عنوان مال متعلق به خودش که وجه آن را بعد پرداخت خواهد کرد برای بردن مال غیر کفایت میکند. فرار وی به منظور خلاصی از تعهد پرداخت وجه بوده است. لذا کلاهبرداری محقق شده است.
نظر اکثریت
به نظر میرسد اگر بعد از تحویل گرفتن ساعتها از مغازه خارج میشد، بزه کلاهبرداری بر رفتار مجرمانه وی منطبق بود و لکن با توجه به اینکه بعد از پیاده شدن از خودرو متواری شده است، بزه سرقت مستوجب تعزیر محسوب میشود؛ چرا که تا زمان همراه بودن طرفین پرونده از مغازه تا قبل از لحظه متواری شدن خریدار، مالی از ید شاکی خارج نگردیده است؛ اگر چه عملیات متقلبانه توسط خریدار (متهم) صورت گرفته است؛ لذا نتیجتاً علت اخراج مال از ید مالک (فروشنده) متواری شدن متهم (خریدار) است؛ نه دادن مال با رضایت توسط فروشنده و با توسل به عملیات متقلبانه.
نظر اقلیت
رفتار مجرمانه مذکور منطبق با بزه کلاهبرداری ساده موضوع ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و اختلاس کلاهبرداری مصوب 1397 مجمع تشخیص مصلحت نظام میباشد و دادن مال به متهم (خریدار) نتیجه فعل فریبنده و عملیات متقلبانه وی بوده است و متواری شدن خریدار را نمیتوان دلیل بر وقوع بزه سرقت گرفت؛ چرا که تا لحظه آخر، فروشنده به تصور صحت گفتار خریدار با ایشان حضور داشته است و اجازه داده است که با ساعتهای در دست خود از خودرو خارج شود به منزل برود و متواری شدن بعد از ناپدید شدن از دیدگان فروشنده بوده است، چون اگر غیر از این بود فروشنده حتماً جلوی خریدار را میگرفت و نمیگذاشت از خودرو خارج شود و یا از جلوی چشمانش ناپدید شود؛ لذا تمامی اعتماد فروشنده و خروج مال از ید مالکانه وی صرفاً متوجه مانور متقلبانه و فعل فریبنده خریدار بوده است و لا غیر.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 1 قانون تشدید مجازات کلاهبرداری