صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه طفل (دختر) یک ماههای پس از طی مراحل قانونی و صدور حکم سرپرستی بهصورت فرزندخوانده به خانوادهای اعطاء شود و سرپرستان قانونی طفل پس از رسیدن دختر به سن بلوغ با طرح دعوی رشد از دادگاه خانواده حکم رشد فرزندخوانده را اخذ نموده باشند و والدین اصلی (واقعی) طفل پس از حدود 14 سال با طرح دعوی اثبات نسب و صدور حکم اثبات نسب برای آنها اکنون دعوی استرداد فرزند را در دادگاه خانواده مطرح نموده باشند؛ با توجه به موارد موصوف (صدور حکم رشد و صدور حکم اثبات نسب) این دعوی قابلیت استماع دارد یا خیر؟ تکلیف دادگاه در این مورد چیست؟
نظر هیئت عالی
طرح دعوی اثبات نسب و استرداد فرزند، مطروحه از سوی والدین واقعی فرزندخوانده، قابلیت استماع و رسیدگی دارد. بدیهی است پس از رسیدگی دادگاه و صدور حکم به اثبات نسب و استرداد فرزند خودبخود حکم فرزندخواندگان ابطال میشود و پس از صدور حکم، فرزند بالغ که حکم استردادی صادر شده است میتواند با هرکدام از والدین حقیقی یا والدین قبلی زندگی کند.
نظر اتفاقی
با عنایت به اینکه سرپرستی فرزند مورد ادعا در اجرای مقررات مربوطه و با تصمیم مرجع قضایی به اشخاص ثالث واگذار شده لذا مادامیکه از تصمیم مذکور به طریق قانونی عدول نشده و یا مورد ابطال قرار نگرفته باشد استرداد آن میسر نیست. از طرف دیگر با توجه به اینکه مطابق ماده 1180 قانون مدنی که بیان داشته : «طفل صغیر تحت ولایت قهری پدر و جد پدری خود میباشد و همچنین است طفل غیر رشید یا مجنون در صورتیکه رشد یا جنون او متصل به صغر باشد.» که در مانحنفیه با صدور حکم رشد برای فرزندخوانده در حقیقت وی از ولایت پدر و جد پدری خود خارج شده و موضوع در حاکمیت اراده کودک که حکم رشد او صادر شده قرار میگیرد و ایشان شخصاً میتواند برای امور خود تصمیم بگیرد که در کجا و با چه کسانی زندگی کند پس در دعوی مطروحه با توجه به صدور حکم رشد، موضوع بطلان حکم سرپرستی نیز عملاً منتفی است و دعوی با کیفیت مطروحه قابلیت استماع ندارد.
مستندات قانونی
ماده 1168 قانون مدنی | ماده 1175 قانون مدنی | ماده 1180 قانون مدنی | ماده 1193 قانون مدنی | ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 | ماده 2 قانون حمایت از کودکان ونوجوانان | ماده 8 قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بد سرپرست