صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
پرونده ای با موضوع تصرف عدوانی بین شخص الف و ب در دادسرا مطرح و دادسرا مبادرت به صدور قرار اناطه (جهت طرح دعوی اثبات مالکیت الف در دادگاه حقوقی) می نماید. سپس مشخص می گردد که سابقاً راجع به همین ملک بین شخص ب (به عنوان خواهان) و شخص الف (به عنوان خوانده) راجع به مالکیت طرح دعوی حقوقی شده و ضمن صدور حکم به رد دعوی ب، به نوعی به مالکیت الف در دادنامه تصریح شده است. حال آیا همین دادنامه برای احراز مالکیت شخص الف کافی است یا اینکه صدور قرار اناطه جهت طرح دعوی اثبات مالکیت توسط شخص الف (به عنوان شاکی) لازم میباشد؟
نظر هیئت عالی
با توجه به اینکه در شکایت تصرف عدوانی موضوع ماده 690 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، شاکی باید دلایل مالکیت خود را ارائه نماید و در فرض پرسش صرف ارائه حکم به رد دعوی مالکیت متهم (خوانده) دلالت بر اثبات مالکیت شاکی نمی نماید، بنابراین نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان جم صائب به نظر می رسد.
نظر اکثریت
با عنایت به اینکه آنچه در دعوی تصرف عدوانی کیفری شرط است، احراز مالکیت شاکی در ملک متنازع فیه میباشد و نه اثبات مالکیت ایشان در ملک (لزوماً) و لازمه احراز مالکیت مذکور، حتماً طرح دعوی اثبات مالکیت نمیباشد. بلکه از طریق دادنامه حقوقی صادره و اینکه در دادنامه به نوعی به مالکیت شاکی (خوانده دعوی حقوقی) تصریح شده نیز می توان مالکیت شاکی را احراز نمود. به عبارت دیگر در دعوی تصرف عدوانی کیفری، هم جنبه ایجابی موضوع (مالکیت شاکی) و هم جنبه سلبی قضیه (فقدان مالکیت مشتکی عنه) می بایست محرز شود که در دادنامه حقوقی صادره هرچند که حکم صادره مثبت عدم ملکیت متهم بوده و نه در مقام اثبات مالکیت شاکی، لکن با تصریح به مالکیت شاکی در حکم مذکور، می توان مالکیت ایشان را احراز نمود.
نظر اقلیت
از آنجا که دادنامه حقوقی دلالت بر عدم ملکیت متهم (خواهان دعوی حقوقی) داشته و مثبت مالکیت شاکی نمیباشد، لذا شاکی می بایست در جهت اثبات مالکیت خویش بر ملک طرح دعوی حقوقی نماید. زیرا حکم به عدم پذیرش دعوی متهم در دادگاه حقوقی، مؤید پذیرش و احراز مالکیت شاکی (خوانده دعوی حقوقی) نبوده، بلکه ایشان می بایست مالکیت خویش را بر اراضی متنازع فیه، به نحو مستقل ثابت نماید.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 21 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 690 قانون مجازات اسلامی