صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخص الف با مراجعه به مغازه طلا فروشی بیان میکند که من مقداری طلا میخواهم خریداری کنم، فلذا شماره حساب صاحب مغازه را دریافت میکند و بیان میکند، بنده فردا پول را واریز و بعد طلاها را میبرم، و پس از آن در فضای مجازی به دروغ در سایت دیوار یک موتور سیکلت را برای فروش عرضه میکند و شخص ثالث اقدام به خرید موتور سیکلت مینماید و شخص الف شماره حساب طلا فروشی را به عنوان شماره حساب خود در اختیار خریدار موتور سیکلت قرار میدهد و او هم مبلغ بیست و سه میلیون تومان را واریز مینماید و سپس شخص الف فوراً به مغازه طلافروشی مراجعه نموده و در ازای پول واریز شده 20 گرم طلا از صاحب مغازه طلافروشی دریافت نموده است؛ لذا بیان نمایید: 1- اتهامات آقای الف را بیان نمایید؟ 2- طلافروشی آیا شاکی و مدعی خصوصی به حساب میآید؟
نظر هیئت عالی
به نظر میرسد در فرض سوال مرتکب نسبت به طلا فروش مانور متقلبانه مرتکب نشده، اما ثمن پرداخت شده را از پول تحصیل شده از شخص دیگری پرداخت کرده است، که در این فرض ثمن معامله، مستحقللغیر میباشد. و احکام مربوط به آن حاکم خواهد بود. اما نسبت به خریدار موتور سیکلت به شرحی که در نظریه اکثریت آمده بزه کلاهبرداری تحقق یافته است.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه در بزه کلاهبرداری ابتدا باید مانور متقلبانه صورت بگیرد و در اثر این مانور و جلب اعتماد بزه دیده، مال را مرتکب با رضایت به دست آورد. در فرض سوال شخص مرتکب نسبت به طلافروش مرتکب هیچ گونه مانور متقلبانهای نشده است بلکه صرفاً تقاضای خرید طلا نموده است و به جای اینکه پول آن را از خودش بپردازد از پول تحصیل شده از شخص دیگر پرداخت نموده است لذا در هر حال یک قرارداد بیع اتفاق افتاده است که ثمن معامله متعلق به دیگری میباشد حال هر چند مطابق مقررات حقوقی مبلغ 23 میلیون قابل اعاده به خریدار موتور سیکلت باشد، باز هم طلا فروش صرفاً باید از طریق اقامه دعوا حقوقی مطالبه ثمن معامله و تاخیر تادیه را نماید. در خصوص ارتکاب بزه نسبت به طلا فروش با این استدلال که بردن طلا در اثر هیچگونه مانور متقلبانه نبوده است، منتفی است و لذا با توجه به اینکه جرمی نسبت به طلا فروش رخ نداده است طلا فروش شاکی تلقی نمیگردد. نسبت به خرید موتور سیکلت با توجه به اینکه شخص الف، با تهیه یک عکس در فضای مجازی یک آگهی فروش تنظیم و منتشر مینماید و در ازای این آگهی خریدار موتور سیکلت اعتماد کرده و مبلغ 23 میلیون واریز میکند و لذا این رفتار شخص الف مانور متقلبانه قلمداد میگردد چرا که شخص الف فراتر از یک دروغ عمل نموده است و علی رغم دروغ یک آگهی فروش با تهیه عکس تنظیم و منتشر نموده است که در اثر این کار، شخص خریدار موتور سیکلت اقدام به واریز 23 میلیون تومان کرده است لذا بزه کلاهبرداری به صورت تام نسبت به خریدار موتور سیکلت رخ داده است و نامبرده شاکی تلقی میگردد.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه نسبت به طلا فروش و نسبت به خریدار موتور سیکلت شخص الف هیچگونه مانور متقلبانهای انجام نداده است لذا مرتکب هیچ جرمی نشده است و نسبت به خریدار موتور سیکلت صرفاً یک دروغ گفته است حال این دروغ اگر کتبی باشد، رفتار تغییر نکرده است و مطابق نظر حقوقدانان مشهور صرف دروغگویی مانور متقلبانه تلقی نمیگردد و مانور متقلبانه به سلسله رفتارهایی که موجب اعتماد بزه دیده گردد، گفته میشود لذا هر دو نفر بزه دیده و شاکی محسوب نمیشوند.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 1 قانون تشدید مجازات کلاهبرداری