صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه فردی مطابق رأی محکمه حقوقی محکوم به خلع ید از ملکی شده باشد و رأی قطعی و اجرا گردیده باشد و سپس قسمتی از ملک مزبور را خریداری مینماید و مالک مشاع آن گردیده باشد، به میزان سهام خود را در ملک تصرف نماید. در صورت شکایت سایر مالکین مشاعی مبنی بر تصرف عدوانی و بدون مجوز سایرین آیا عمل مزبور جرم میباشد؟ در صورتی که پاسخ مثبت است بر اساس چه مادهای مجازات تعیین گردد؟
نظر هیئت عالی
در نوبت اول اقدامات متهم در تصرف فاقد مبنای مالکیتی بوده ولی در نوبت بعد با داشتن سند به عنوان مالکیت تصرفاتی داشته است که در این صورت اگر به میزان سهم مشاعی خود تصرف داشته باشد جرمی واقع نشده است.
نظر اکثریت
با توجه به این که فرد بعداً آمده زمین را خریداری نموده است و مالک مشاع آن شده است، لذا تصرف عدوانی معنا نمیدهد و عمل جرم تلقی نمیگردد، لذا مشمول ماده 693 نمیگردد. چراکه شرط شرط اولیه برای تصرف عدوانی مطابق ماده 690 قانون مجازات اسلامی عدم مالکیت متصرف میباشد که در مانحن فیه مفقود میباشد و تفسیر مضیق قوانین کیفری و تفسیر به نفع متهم نیز موید این موضوع میباشد.
نظر اقلیت
براساس مواد 581 و 583 قانون مدنی و بر اساس مواد 311 و 308 قانون مدنی و ماده 43 قانون اجرای احکام مدنی و رأی وحدت رویه شماره 10 به نظر میرسد که فرد در جز فرد مال مشاع حق دارد و با توجه به مجموع مواد فوق الذکر تصرفات حقوقی بلامانع است؛ لیکن تصرفات فیزیکی نمیتواند انجام دهد و بدون اجازه شرکاء نمیتواند اقدام نماید، لذا عمل جرم میباشد و فرد متصرف مجدد میباشد و بر اساس ماده 693 قانون تعزیرات قابل مجازات میباشد. نظریه مشورتی و مواد 588 تا 582 قانون مدنی نیز موید این نظر است.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 308 قانون مدنی | ماده 311 قانون مدنی | ماده 43 اجرای احکام مدنی